Thỏa thuận Xanh châu Âu (The European Green Deal – EGD) và ảnh hưởng đối với Việt Nam

Thỏa thuận Xanh châu Âu (The European Green Deal – EGD) và ảnh hưởng đối với Việt Nam

Ngày 15/01/2020,  Chương trình tổng thể và dài hạn của Liên minh châu Âu (EU) nhằm ứng phó với các vấn đề khẩn cấp về khí hậu toàn cầu đến năm 2050 hay còn gọi là Thỏa thuận Xanh châu Âu (The European Green Deal – EGD) được thông qua. Chương trình này định hình chiến lược của EU để đạt mục tiêu phát thải ròng khí nhà kính bằng 0 (trung hòa về phát thải) và trở thành khu vực kinh tế sử dụng ít nhất các nguồn lực tự nhiên vào năm 2050.

Mục tiêu của Thoả thuận xanh và mức độ ảnh hưởng

Các nội dung thuộc Thoả thuận chỉ gồm các mục tiêu lớn và một số các định hướng chiến lược của EU về khí hậu và các khía cạnh liên quan chứ không đặt ra các tiêu chuẩn hay điều kiện cụ thể. Thoả thuận Xanh EU hướng đến 04 mục tiêu chung như: Trở thành khu vực trung hòa về phát thải khí nhà kính vào năm 2050; Bảo vệ sự sống con người, động vật và thực vật thông qua cắt giảm ô nhiễm; Hỗ trợ các doanh nghiệp châu Âu trở thành các chủ thể đi đầu thế giới trong sử dụng công nghệ và sản xuất sản phẩm sạch Bảo đảm quá trình chuyển tiếp công bằng và có tính bao trùm (không bỏ lại ai phía sau).

Sau sự ra đời của Thoả thuận xanh, EU sẽ ra thêm nhiều các chính sách như các chiến lược, chương trình, kế hoạch hành động, các văn bản chính sách, pháp luật… bổ sung các điều kiện xanh, các tiêu chuẩn và yêu cầu cụ thể từ đó sẽ gây ra các tác động đối với các chủ thể liên quan. Tất cả các ngành nghề, khía cạnh kinh tế EU đều sẽ chịu tác động bởi các chính sách trong Thỏa thuận Xanh ở các mức độ khác nhau. Tuy nhiên, do mức độ ảnh hưởng tới môi trường và biến đổi khí hậu lớn, một số lĩnh vực kinh tế được Thỏa thuận Xanh tập trung đẩy nhanh tiến trình trung hòa phát thải hơn, trong đó đáng kể có các lĩnh vực nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ, năng lượng, tài chính, giao thông và xây dựng.

(Nguồn theo SustainWise)

Trong một số trường hợp cụ thể, các chính sách của Thỏa thuận Xanh EU cũng sẽ áp dụng cho các đối tượng ngoài EU, phổ biến là các trường hợp có phạm vi áp dụng là hàng hóa lưu hành, mua bán thương mại, sử dụng, tiêu thụ và/hoặc tạo phát thải tại EU, không phân biệt hàng hóa sản xuất tại EU hay hàng nước ngoài nhập khẩu vào EU; hoặc được thiết kế để áp dụng riêng cho hàng nhập khẩu vào EU từ bên ngoài nhằm bảo đảm cân bằng với các quy định EU áp dụng cho hàng hóa nội khối EU.

Ảnh hưởng đối với Việt Nam

Là thị trường xuất khẩu trọng điểm của Việt Nam, EU thực hiện Thỏa thuận Xanh cũng sẽ ảnh hưởng tới một bộ phận đáng kể xuất khẩu của Việt Nam.

Chỉ trong chưa đầy 4 năm triển khai Thỏa thuận Xanh, EU đã có nhiều hành động chính sách xanh đang/dự kiến có ảnh hưởng trực tiếp tới hàng hóa nước ngoài nhập khẩu vào khu vực này như chiến lược “Từ trang trại đến bàn ăn” (F2F), kế hoạch hành động kinh tế tuần hoàn mới (CEAP), cơ chế điều chỉnh carbon (CBAM), quy định chống phá rừng của EU (EUDR)…

Về phía Việt Nam, các chính sách xanh của EU đang tác động đến xuất khẩu thông qua nhiều phương diện khác nhau. Đầu tiên, việc tăng cường các tiêu chuẩn “xanh, bền vững” đối với hàng hóa xuất khẩu là một trong những điểm phổ biến nhất. Tiếp theo, các quy định về trách nhiệm tài chính của nhà sản xuất đối với mục tiêu “xanh, bền vững” cũng được tăng cường.

Cuối cùng, yêu cầu về thủ tục khai báo thông tin và trách nhiệm giải trình khi nhập khẩu cũng như cung cấp thông tin về các khía cạnh “xanh, bền vững” của sản phẩm cho người tiêu dùng đang được đặt ra.

Có 7 nhóm hàng hóa chịu tác động mạnh nhất của EGD của EU bao gồm: Sản phẩm điện tử, công nghệ thông tin, máy móc thiết bị và linh kiện liên quan; nông sản như cà phê, điều, hạt tiêu, cacao, thịt và thủy sản; thực phẩm, đặc biệt là thực phẩm hữu cơ; ngành dệt may và giày dép; hóa chất, phân bón, pin và ắc quy; ngành công nghiệp sắt thép và nhôm; bao bì của các loại sản phẩm, đặc biệt là bao bì thực phẩm và hóa chất.

Thời gian qua, nhiều chính sách và sáng kiến ​​phát triển được hình thành nhằm đạt ược mục tiêu về phá triển bền vững đã đề ra, đặc biệt là về ESG và hoạt động kinh doanh có trách nhiệm, phải kể đến các chiến lược và kế hoạch ví dụ như: Chiến lược tăng trưởng xanh quốc gia và Sáng kiến ​​ESG do Bộ Kế hoạch và Đầu tư chủ trì cũng như Diễn đàn và Chỉ số phát triển bền vững doanh nghiệp Việt Nam do Hội đồng doanh nghiệp vì sự phát triển bền vững Việt Nam tổ chức; Kế hoạch hành động quốc gia về hoạt động kinh doanh có trách nhiệm do Bộ Tư pháp chủ trì và Trung tâm hỗ trợ doanh nghiệp có trách nhiệm do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam triển khai.

(Nguồn theo European Commission)

Học tập kinh nghiệm từ Liên minh châu Âu, Việt Nam có thể đạt được nhiều lợi ích bằng cách tăng cường hợp tác giữa các cơ quan nhà nước có liên quan và liên kết các chính sách có liên quan theo Thỏa thuận xanh của mình. Việc liên kết chặt chẽ hơn giữa báo cáo ESG và hoạt động kinh doanh có trách nhiệm sẽ mang lại lợi ích cho Việt Nam để duy trì thị phần xuất khẩu, chuỗi cung ứng và đầu tư của châu Âu, đồng thời đảm bảo sự tham gia của thị trường vào các tham vọng về khí hậu của riêng mình./.

Nguồn: TTWTO-VCCI, Tạp chí điện tử Kinh tế Môi trường, Tạp chí Công thương

Theo Cổng TTĐT Bộ Công Thương

https://www.mof.gov.vn/bo-tai-chinh/nhom-doi-tac-tai-chinh-cong/mofucm336446